Örmeciliğin Sınıflandırılması

Örmeciliğin  Sınıflandırılması:
 
   Örmecilik temel olarak iki şekilde  sınıflandırılır.    
Bunlar;
-         iğne  hareketli,
-         iplik hareketli.
Bunlarda  kendi aralarında alt gruplara ayrılır:
İğne hareketli
-         Tek  iplik sistemli  düz örme  makinesi
-         RL
-         RR
                              -    LL    
-         Tek  iplik  sistemli  yuvarlak  örme  makinesi
            -  Büyük  yuvarlak  örme mak.
-         RL
-         RR
-         RR  (İNTERLOK)
-         LL
-         Çorap  örme  makinesi
-         RL
-         LL
 
 
İplik hareketli
-         Tek iplik sistemli  (Atkılı)
-         Düz örme 
-         RL
-         RR
-         Yuvarlak  örme
-         RL
 
 
-         Çözgülü iplik  sistemli
-         Çözgü otomat mak.
-         RL
-         RR
-         LL
-         Raşel   mak..
-         RL
-         RR
                                               
Yukarıdaki sınıflandırmaya göre  genel olarak kullanılan   sınıflandırma
şöyledir.
 
- İplik veriliş durumuna göre
          -tek iplikli
          -çözgü  iplikli
 
-  Makine  yapısına göre
          -düz  örme
          -yuvarlak örme
 
Ancak  örmecilikte iğne ve iplik ilişkilerinin  gözden uzak tutulmaması  gerekir. Zira belirtilen  örme usullerinin  bazılarında  iğne  sabit  ip hareketli bulunurken, bazılarında  da bunun tam tersi yani iplik sabit iğne hareketli  olarak örme yapılmaktadır. Bu  suretle örmeyi;
 
-  İplik-iğne  hareket durumuna göre
      -İğne sabit-iplik hareketli
            -İğne hareketli-iplik sabit
şeklinde de sınıflandırmak mümkündür. Bunları biraz daha açalım.


 
1.3.2.1. Tek  İplikli  (Atkı   Yönlü)  Örmecilik:
 
Atkı  yönlü  veya  tek iplikli örme olarak  isimlendirilen  örme tekniğinde   örme ipliği  örme iğnelerinin  üzerine  enine  doğru  bir  hareketle  sırayla yatırılır.
   
İplik yatırımı  düz örmede  (triko  makinelerinde)  bir  kenardan  diğer  kenara doğru,  yuvarlak  örmede ise  dairesel  şekilde  konumlandırılmış  iğneler  üzerine  yine  tüp   kumaşın  enine  doğru gerçekleşir. Atkı yönlü  örmede  iğneler  tek  tek  hareketli  olabilir.
 
 
   Atkı yönlü  örmecilikte  örme ipliği  tek tek sırayla   makine   üzerindeki  bütün iğneler  üzerinden geçer. Ve bütün  iğnelerin  hareketi  ipliğin  hareketi  ipliğin ile  uyumlu  bir şekilde  düzenlenerek  ilmekler   ve   örme kumaş oluşturulur.
 
 
Atkı yönlü örme tekniğinin özellikleri;
 
   Atkı yönlü  veya  tek iplikli örmeciliğin   ayırıcı   belirgin özellikleri  aşağıda sıralanmıştır.
 
a)      Atkı  yönlü örmede  ilmekler  yan yana  meydana getirilir.
b)      Atkı  yönlü örmede  örme kumaş,  ilmek sıralarının  sırayla örülmesiyle
oluşur.
c)      Atkı  yönlü örmede  örme makinesinin  bir kurs yada  turundaki  tüm
ilmekler  tek iplikle oluşur. Burada katlı iplikler  tek iplik olarak  düşünülmektedir.
d)      Atkı yönlü örme tekniğinin  en önemli  özelliği  tek bir iplikle örme kumaşın
elde edilebilmesidir. Atkı yönlü örme makinelerinde  üretimi arttırabilmek için birden fazla iplik  iğnelere  ardışık olarak beslenir.
e)      Atkı yönlü örmede  örme ipliği  örme kumaşın üretildiği  yöne, yani  başka
bir deyişle  kumaşın  enine dik açıya yakın  bir açıyla  beslenir.
 
1.3.2.1.1. Atkı Yönlü Örme  Ürünleri:
 
   Atkı yönlü örme ürünleri üç şekilde olabilir.
a)  Triko (düz örme) makinelerinde  yarı biçimlendirilmiş  veya  tam biçimlendi-rilmiş  giysi parçaları  şeklinde üretilebilir.
b)  Triko (düz  örme)  makinelerinde   düz yani  açık en   kumaş şeklinde  üretilebilir  (dokuma kumaşlar gibi).
a)      Yuvarlak  örme makinelerinde  tüp  (hortum)  şeklinde üretilebilir.
   
   
 1.3.2.1.2. Atkı  Yönlü  Örme   Makineleri:
     
a) Triko  (düz örme )  makineleri; Örücü  iğnelerin, yan yana  ve doğrusal  (düz )   yataklar  (raylar )   üzerine yerleştirildiği   örme makineleridir.
   
Triko düz  örme makinelerinde, düz iğne yatakları  üzerinde   hareketli olan kızak  ve iplik kılavuzları  vardır. Kızak  ve iplik kılavuzları  iğne yatakları üzerinde  makinenin bir kenarından  diğerine gidiş geliş hareketi yapar. Kızak, üzerinde kilit (çelik)  mekanizmalarını  taşır.   İplik kılavuzları  (mekikler)  ise  ipliğin  örme iğneleri üzerine   yatırılmasını  sağlar.
   
İplikler  bobinlerden  direkt olarak  örme iğnelerine   negatif iplik iletimi ile   beslenir.
 
b) Yuvarlak  örme makineleri; Örme iğnelerin  yan yana  ve dairesel bir
iğne yatağına  dizildiği  örme makineleridir.
 
   Yuvarlak örme makinelerinde  diğer örücü   elemanlarda  iğnelere   uygun 
olarak  dairesel  konumda   yerleştirilmiştir.  Sabit duran mekiklerden  (iplik kılavuzlarından)  iğnelere  iplik yatırılır.  Yine sabit olan kilitlerin  (çeliklerin)  örme iğnelerini  aşağı yukarı  hareket ettirmesiyle  dönmekte olan  iğneler  tarafından  örme  işlemi  gerçekleştirilir.
 
   İplikler  bobinlerden  örme iğnelerine  direkt olarak  beslenirler.
-15-
 
   Yuvarlak örme makinelerinde  iğne yatağının  çapına  (pus’a)  göre  değişen, çeşitli  enlerde  olabilen  tüp  (hortum)  şeklinde örme kumaşlar üretilir.
 
   Yuvarlak örme makineleri  triko   (düz örme)  makinelerine  göre   daha hızlı (4 ile 8 misli) olarak  üretim  yapabilen  makinelerdir.
 
1.3.2.2.  Çözgülü   Örmecilik:
 
Leventlere   aynı dokuma çözgüsü gibi  sarılmış  ipliklerin  topluca hareket eden iğnelere her  iğneye  bir iplik olacak şekilde  yatırılmasıyla gerçekleştirilen  örme tekniğidir. 
   
Çözgülü örmecilik; özellikle  naylon, polyester, asetat, viskoz devamlı flament  yapılı  iplikleri  ile  bir ölçüde  pamuk ve yün ipliklerinin  kullanıldığı  en hızlı  kumaş yapım tekniğidir. 
 
Her  iplik bir iğne üzerinde  ilmek oluşturur.  İğneler üzerinde  oluşan   ilmeklerin   yanlamasına   yapılan   hareketlerle  birbirleriyle  bağlantısı sağlanır.
Böylece  örme kumaş  meydana getirilmiş olur.
 
   Çözgülü örmeler, örme makinesinin  üzerine  asılan  ve  üzerinde  çok  sayıda  paralel  iplik  bulunan  çözgü levendinin önce  hazırlanmasını  gerektirir.
 

a)      Çözgü  levendi,
b)      Çözgü iplikleri,
c)      Kılavuz çubukları,
d)      Delikli iğne rayı veya çözgü  tarağı,
e)      Örme iğneleri,
f)       İğne  yatağı,
g)      Kumaş  çekimi,
h)      Örme kumaş.
 
 Her iplik  birbiri ile  açık veya  kapalı  ilmek  şekline göre  ve en az  iki iğne  arasında  bağlantılı bir halde  geçmeli  olarak  temas ettiği  için  çözgülü örmede dokunun sökülmesi  mümkün değildir.  Bu  bağlantı  şeklinden ve boyuna  iplik verilişinden  dolayı  çözgülü örme dokularının  esneklikleri  çok  düşük  ve  boyut  stabiliteleri  yüksektir. Çözgülü örme  yapıları  dokuma  yapılarına  yakın boyut  stabilitesine  sahip  olan  yapılar  olup,  çözgülü örme  sisteminde  açık  yapılı dokular ve  renkli  dizaynlar  daha  kolaylıkla  elde  edilebilmektedir.
 
1.3.2.2.1. Çözgülü  Örmede  İlmek  Yapısı:
 
 Çözgülü örmede kullanılan  ilmekler ayak bağlantı yapılarına ve yüzeyde verdikleri  görüntüye göre  açık  ilmek,  kapalı  ilmek  olmak  üzere  iki şekilde  meydana  gelirler.
 
 
A-     Kapalı  ilmek; ilmeğin ayak bölmesinde  ayakları  oluşturan  aynı   ipliğe  ait  uçlar birbirinin  üzerinden  geçer,
B-     Açık    ilmek;   ilmeğin ayak   bölgesinde  ayakları  oluşturan    aynı   ipliğe  ait  uçlar birbirinden ayrı olarak bağlantı oluşturur.
 
Şekil  14:  Basit   çözgülü   örme kumaşa  ait    ilmek      yapısı  Çözgülü  örgülerde  iplikler  kumaş    boyunca    ilmek    tempi  hareketlerine göre  zigzag  çizerekilmek  oluşturulur.
 

 A-     İlmek     çubuğunun    kapalı ilmek     yapısında      gösterilişi. Koyu   renkli    kısım  bir  ilmek çubuğudur,
B-     İlmek   sırasının  kapalı ilmek yapısında gösterilişi. Koyu renklikısım  bir  ilmek sırasıdır.
                                         
1.3.2.2.2. Çözgülü  Örme  Makineleri:
 
   Çözgülü örme  makineleri, iki grupta incelenir.
a)      Trikot  (çözgü otomat) çözgülü  örme  makinesi.
b)      Raşel  çözgülü örme makinesi.
 
1.3.2.2.2.1. Trikot  Çözgülü Örme  Makinesi:
Trikot çözgülü örme makineleri  2 ile 4  veya  en fazla  8  kılavuz  çözgü  rayı  ile  çalışan  özgülü örme makineleridir. Genellikle  ilk zamanlarda  esnek uçlu  iğneler  kullanılmakla  beraber, bugün   artık  yalnız  sürgülü  iğneler  kullanılmaktadır. Çünkü  sürgülü iğneler  daha  hızlı  çalışmaya  olanak  tanımaktadır.  Trikot çözgülü  örme  makinelerinde  desen  değiştirme  uzun  süren  zor bir işlemdir.
 
1.3.2.2.2.2. Raşel  Çözgülü  Örme   Makineleri:
 
 Raşel  çözgülü  örme makinelerinde  önceleri  yalnız  kancalı  iğneler  kullanırken, bugün ise  çoğunlukla  sürgülü  iğneler  kullanılmaktadır. 2 ile  64 ve   hatta  82  adet  kılavuz  rayı ile  çalışılabilir.
 
   Ayrıca  trikot   çözgülü  örme makineleri  3  veya  2  tempili  (ilmek zamanlı)  olarak  çalışırken, Raşel  makinelerinde  1,2,4,6,8  zamanlı  olarak  ilmek  oluşturmak mümkündür.
Desen  değiştirme  işlemi  ise  trikot  çözgülü  örme makinelerine  göre  daha zordur  ve  uzun  sürer.
Raşel  çözgülü  örme makineleri  trikot  çözgülü  örme  makinelerine  göre daha büyük gövdeli olup  daha   yavaş  bir hızla  çalışırlar.
Trikot  çözgülü  örme  makinelerinde  ise  makine gövdesi   daha ufak  ve  portatiftir. 
Raşel  çözgülü  makineleri  daha yavaş  çalışan, ancak   desenlendirme  açısından  en gelişmiş  ve  daha çok  çeşitlilikle   kumaş  üreten  makinelerdir.

Yorumlar

Yorum Yaz

Değerlendirme yapınız 1-5 arası!

Bizden haberdar olmak ister misiniz?


Copyright, Her hakkı saklıdır.e-tekstil.com

Iyzico